Uw werkgever kondigt aan dat u extern moet gaan re-integreren. Maar is dat terecht? En klopt de timing? Het juiste startmoment bepaalt of spoor 2 u helpt of juist schaadt.
Re-integratie verloopt in twee sporen. Spoor 1 is terugkeer bij uw eigen werkgever. Spoor 2 is re-integratie bij een andere werkgever. De wet schrijft geen vast startmoment voor spoor 2 voor, maar in de praktijk hanteert UWV de eerstejaarsevaluatie rond week 52 als zwaarwegend ijkpunt.
Dat betekent: rond het eerste ziektejaar moet duidelijk zijn of terugkeer bij de eigen werkgever realistisch is. Zo niet, dan moet spoor 2 worden opgestart — of aantoonbaar al lopen. Maar "rond week 52" is geen harde deadline. Het juiste startmoment hangt af van uw medische situatie, de mogelijkheden bij uw werkgever en de kwaliteit van het re-integratiedossier.
Bedrijfsarts: bepaalt uw medische belastbaarheid en prognose. Als de bedrijfsarts oordeelt dat u nog niet kunt starten met externe activiteiten, is dat een zwaarwegend gegeven. Twijfelt u aan het oordeel? Dan kunt u een deskundigenoordeel of second opinion aanvragen.
Arbeidsdeskundige: beoordeelt of er bij de eigen werkgever nog passende functies zijn. Is het antwoord nee, dan onderbouwt de arbeidsdeskundige waarom spoor 2 noodzakelijk is. Zonder dit rapport is spoor 2 juridisch zwak onderbouwd.
Werkgever: betaalt spoor 2 en kiest het re-integratiebureau. Maar de werkgever beslist niet over uw medische mogelijkheden en mag u niet dwingen tot activiteiten die buiten uw belastbaarheid vallen.
UWV: toetst achteraf bij de WIA-aanvraag of het startmoment en de kwaliteit van spoor 2 redelijk waren. Te laat, te vroeg of te oppervlakkig — het kan allemaal leiden tot een negatief oordeel.
Werknemer: u moet redelijk meewerken (art. 7:660a BW), maar heeft recht op een traject dat past bij uw beperkingen en mogelijkheden. Werkt u zonder goede reden niet mee, dan riskeert u een loonstop.
Als u zonder geldige reden weigert mee te werken aan een redelijk spoor 2-traject, kan uw werkgever een loonstop opleggen op grond van art. 7:629 lid 3 BW. Maar die loonstop moet wel aan voorwaarden voldoen: de instructie moet concreet en schriftelijk zijn, u moet een waarschuwing hebben gekregen, en het werk moet binnen uw belastbaarheid vallen.
Omgekeerd: als de werkgever te laat of te oppervlakkig aan spoor 2 begint, riskeert hij een loonsanctie van UWV bij de WIA-beoordeling. Dat betekent maximaal 52 weken extra loon doorbetalen. In de praktijk leidt dat ertoe dat werkgevers soms overhaast een traject starten — niet omdat het in uw belang is, maar om hun eigen risico af te dekken.
Bij een meningsverschil over de start of inhoud van spoor 2 kunt u een deskundigenoordeel bij UWV aanvragen (€ 100). Dat geeft een onafhankelijk oordeel over de re-integratie-inspanningen en kan een patstelling doorbreken.
De Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar noemt geen vaste startweek voor spoor 2. De eerstejaarsevaluatie rond week 52 is een evaluatiemoment, geen startschot. Als de medische prognose op dat moment nog onzeker is, kan het verantwoord zijn om spoor 2 uit te stellen. Maar dat moet dan wel expliciet zijn onderbouwd in het plan van aanpak — "we wachten nog even af" zonder nadere toelichting houdt bij UWV geen stand.
In de praktijk wordt spoor 2 soms ingezet als verkapte uitstroomroute. De werkgever heeft geen belang bij uw terugkeer en gebruikt spoor 2 om het dossier "af te vinken" voor UWV. U merkt dat aan een standaardtraject zonder maatwerk, een bureau dat nauwelijks contact met u heeft, en een plan dat niet aansluit bij uw achtergrond. Als u dit herkent, is het belangrijk om dit schriftelijk vast te leggen en eventueel een re-integratiegeschil te starten.
Het is mogelijk — en soms verplicht — om spoor 1 en 2 gelijktijdig te laten lopen. Dat betekent dat u bij uw eigen werkgever aangepast werk doet (of opbouwt) en tegelijk extern wordt begeleid. Dit moet proportioneel zijn: het mag niet leiden tot overbelasting die uw herstel belemmert. Als de combinatie te zwaar is, bespreek dit met de bedrijfsarts en leg het schriftelijk vast.
Bent u het oneens met de start of invulling van spoor 2? Weiger niet stilzwijgend — dat kan als niet-meewerken worden uitgelegd. Reageer schriftelijk, leg uit waarom u bezwaar heeft, en verwijs naar het oordeel van de bedrijfsarts. Vraag zo nodig een deskundigenoordeel aan. Blijft het conflict bestaan, dan kan mediation of juridische bijstand nodig zijn om uw positie te beschermen.
MediRights helpt werknemers die door ziekte zijn vastgelopen in een arbeidsconflict. We begeleiden dossiers met concrete juridische stappen.
Start juridische intake